14 خواص عسل آویشن برای مردان و زنان

خواص عسل آویشن شامل تسکین سرفه و گلودرد، مبارزه با عفونت های میکروبی، التیام زخم های دهان، کاهش دردهای قاعدگی و بهبود عملکرد معده است.

عسل آویشن، یکی از خوش عطرترین عسل های تک گیاه کوهستانی ایران محسوب میشود که زنبورها شهد آن را عمدتاً از گل های بوته آویشن در مناطقی مانند دامنه های دماوند، دشت لار و الموت جمع آوری می کنند.

عسل آویشن معمولاً رنگی کهربایی با ته رنگ قرمز عقیقی دارد و با عطر قوی و طعم گرم و ماندگارش به راحتی قابل تشخیص است.

این عسل علاوه بر ویژگی های ظاهری جذاب، به دلیل داشتن ترکیبات قوی آنتی اکسیدانی و ایجاد حس آرامش در مجاری تنفسی، همواره مورد توجه قرار داشته است.

در ادامه، بررسی دقیقی خواهیم داشت بر خواص عسل آویشن برای مردان و زنان در تحقیقات آزمایشگاهی و همچنین خواص عسل آویشن درطب سنتی را نیز بطور کامل بررسی خواهیم کرد.

فهرست مطالب

معرفی عسل آویشن اصل

تولید عسل تک گیاه آویشن کار چندان ساده ای نیست و به شرایط ویژه ای نیاز دارد.

برخلاف خیلی از عسل ها که به راحتی در دشت ها و باغ ها به دست می آیند، بوته های آویشن بیشتر در مناطق نیمه خشک، دامنه های کوهستانی و لابه لای شکاف سنگ ها رشد می کنند.

به همین دلیل، زنبوردار برای برداشت این عسل باید سختی راه را به جان بخرد و کندوها را به دل کوهستان ببرد.

جایی که هوا خنک تر، بافت خاک سنگی و پوشش گیاهی کاملا وحشی و دست نخورده است.

ارتفاعات خراسان شمالی یکی از اصلی ترین مناطق برداشت این عسل محسوب می شود.

دامنه های کوه های دماوند، سهند، سبلان و مناطق ییلاقی مازندران، البرز و آذربایجان هم از دیگر قطب های مهم تولید عسل آویشن هستند.

زمان گلدهی آویشن هم در نوع خود جالب است، چرا که با روزهای گرم تابستان گره خورده است.

شکوفه زدن این گیاه از اواخر اردیبهشت شروع شده و در خرداد و تیرماه به اوج خود می رسد.

درست زمانی که عمر بیشتر گل های بهاری تمام شده، آویشن به گلِ اصلی مراتع تبدیل می شود.

زنبورها هم که علاقه ی زیادی به شهد شیرین و غلیظ این گیاه دارند، تمام تمرکزشان را روی آن می گذارند.

شهد آویشن بین ۶۵ تا ۷۸ درصد قند طبیعی دارد و همین غلظت بالا، راز کیفیت عالی و ماندگاری طولانی این عسل است.

با وجود تمام این ویژگی های عالی، وابستگی شدید به شرایط آب وهوایی باعث شده تا میزان برداشت عسل آویشن هر سال با سال دیگر متفاوت باشد.

اگر بهار معتدل و پربارانی داشته باشیم، طبیعت عسل باکیفیت و فراوانی به ما هدیه می دهد.

اما سرمای بی موقع یا روزهای ابری پی درپی می تواند شهددهی گل ها را به شدت کم کند و حتی باعث شود زنبورها به سراغ شهد گیاهان دیگر بروند.

به همین خاطر است که عسل آویشن خالص و کاملاً تک گیاه، همیشه و به وفور در بازار پیدا نمی شود و بخشی از ارزش و قیمت بالای آن به دلیل همین کمیابی است.

خواص عسل آویشن

عسل آویشن معمولا به عطر و طعم خاصش شناخته میشود، اما تحقیقات نشان می دهند که جدای از طعم این عسل از نظر ترکیبات آنتی اکسیدانی و فعالیت ضد میکروبی هم بسیار قابل توجه است.

اگر بپرسید عسل آویشن برای چی خوبه؟ مهم ترین خواص آن شامل کمک به آرام شدن سرفه، تسکین گلودرد، تامین ترکیبات آنتی اکسیدانی، فعالیت ضد میکروبی، کمک به سلامت و ترمیم مخاط دهان، بهبود مشکلات معده و کاهش درد قاعدگی است.

خواص عسل آویشن برای سرماخوردگی

یکی از پرکاربرد ترین خواص عسل آویشن برا سرماخوردگی، تسکین دادن سرفه و سوزش گلو میباشد.

بررسی جامع روی مطالعات انسانی نشان داد عسل میتواند در کاهش علائم عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی بسیار موثر باشد؛ شدت سرفه و تعداد دفعات آن را کاهش دهد و حتی در مواردی از مراقبت های دارویی معمول هم بهتر عمل کند. ¹

پایگاه تحقیقاتی کاکرین هم این موضوع را تایید کرد، بررسی های آن ها نشان داده که در کودکان بالای یک سال، مصرف عسل خیلی بهتر از برخی داروها مانند دیفن هیدرامین میتواند سرفه را کم کند. ²

بافت غلیظ و نرم آن، مثل یک لایه محافظ سطح گلو را می پوشاند و باعث تسکین علائم سرماخوردگی میگردد.

همین کار ساده باعث می شود احساس خشکی و تحریک گلو خیلی کمتر شود.

خاصیت ضد میکروبی عسل آویشن

در یک مطالعه در سال ۲۰۲۲، محققان ۶ نمونه مختلف از عسل آویشن یونانی را آزمایش کردند.

این عسل ها درصدهای متفاوتی از گرده گل آویشن را در خود داشتند.

دانشمندان این ۶ نمونه عسل را در برابر ۴ نمونه بالینی از یک باکتری بسیار سرسخت به نام استافیلوکوک طلایی مقاوم به متی سیلین که در دنیای پزشکی به آن MRSA می گویند و به بسیاری از داروها مقاوم است قرار دادند. ³

نتیجه جالب بود؛ عسل های آویشن توانستند جلوی رشد و تکثیر این باکتری های قوی را بگیرند و آن ها را مهار کنند.

همچنین در یک پژوهش ایرانی که در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، محققان روی عسل تک گیاه آویشن از منطقه البرز تحقیق کردند. ⁴

آن ها ابتدا ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و گرده شناسی را بررسی کردند.

سپس این عسل را در برابر ۳ نمونه بالینی از یک باکتری خطرناک دیگر به نام سودوموناس آئروژینوزا مقاوم به چند دارو قرار دادند.

نتایج نشان داد که در محیط آزمایشگاه، عسل آویشن توانست هم جلوی رشد این باکتری را بگیرد و هم از تشکیل بیوفیلم جلوگیری کند.

بیوفیلم در واقع یک لایه محافظ دفاعی است که بعضی باکتری ها برای خودشان می سازند تا مقاومتشان در برابر شرایط سخت و داروها بیشتر شود.

قدرت ضد میکروبی عسل آویشن فقط به خاطر یک ماده خاص نیست، غلظت بالای قند در عسل، محیط اسیدی آن، تولید ماده ای به نام پراکسید هیدروژن که یک ضدعفونی کننده و تمیزکننده طبیعی است و سایر ترکیبات طبیعی گیاهی، همگی دست به دست هم می دهند تا رشد میکروب ها را محدود کنند.

علاوه بر این، دانشمندان ترکیبات معطر خود گیاه آویشن مثل تیمول و کارواکرول را نیز در برخی از عسل های آویشن شناسایی کرده اند.

این دو ماده، عصاره های قدرتمند آویشن هستند و می توانند بخش بزرگی از اثر ضد باکتریاییاین عسل را توضیح دهند.

خواص عسل آویشن برای کبد

کبد به عنوان یکی از پرکارترین اعضای بدن، هر روز در خط مقدم مبارزه با سموم و آلاینده ها قرار دارد.

اگر به دنبال یک سپر دفاعی طبیعی برای این عضو حیاتی هستید، عسل آویشن یک انتخاب بی نظیر است!

در مطالعه ای معتبر در مجله BioMed Research International، محققان دانشگاه علوم پزشکی لرستان خواص عسل آویشن ایرانی را بررسی کردند. ⁵

بررسی ها نشان داد عسل آویشن سرشار از فلاوونوئیدها و آنتی اکسیدان هاست.

برای درک بهتر اثربخشی آن، آزمایشی روی ۴۸ موش که با داروی شیمیایی مخرب کبد درمان می شدند، انجام گرفت.

نتایج این پژوهش بسیار جالب توجه بود:

• کاهش آسیب بافتی: در گروه دریافت کننده عسل آویشن، علائم آسیب کبدی نظیر التهاب و تخریب سلولی به مراتب کمتر بود.
• تقویت سد دفاعی آنتی اکسیدانی: مصرف این عسل باعث افزایش شاخص TAC شد، به این معنی که توان بدن برای مبارزه با رادیکال های آزاد و آسیب های روزمره ارتقا یافت.
• محافظت از دیواره سلولی (کاهش پراکسیداسیون چربی): شاخص MDA که نشان دهنده تخریب غشای سلول های کبدی است، در مصرف کنندگان عسل آویشن کاهش چشمگیری داشت.

high percentage of antioxidants in thyme honey enabled it to improve hepatic complications and reduce the rate of hepatocellular destruction.

آنتی اکسیدان های فراوان عسل آویشن، به بهبود مشکلات کبد کمک کرده و جلوی تخریب سریع سلول های کبدی را گرفت. ncbi

فواید آنتی اکسیدانی عسل آویشن

عسل آویشن حاوی ترکیبات فنولی است.

به زبان ساده ترکیبات فنولی گروهی از مواد طبیعی گیاهی هستند که می توانند از سلول های بدن در برابر آسیب ها و فرسودگی های روزمره یا همان واکنش های اکسیداتیو محافظت کنند.

برای اثبات این موضوع، دانشمندان آزمایش های مختلفی انجام داده اند.

به عنوان مثال در سال ۲۰۲۲، محققان عسل تک گیاه آویشن از کشور اسپانیا را زیر ذره بین قرار دادند.⁶

آن ها میزان ترکیبات فنولی و قدرت آنتی اکسیدانی این عسل را با چند روش مختلف اندازه گیری کردند و متوجه شدند که عسل آویشن فعالیت آنتی اکسیدانی بسیار خوبی دارد.

همچنین در یک تحقیق بسیار گسترده تر در سال ۲۰۲۴، محققان ۹۶ نمونه مختلف از عسل های تک گیاه را بررسی کردند.⁷

نتایج این تحقیق وسیع هم وجود فعالیت آنتی اکسیدانی در عسل آویشن را تایید کرد.

عسل آویشن برای زخم دهان و آفت

یکی از جالب ترین شواهد مستقیم درباره خواص عسل آویشن برای آفت دهان است.

عسل آویشن با خواص ضدالتهابی، ضدباکتریایی و ترمیم کنندگی خود می تواند به حفظ سلامت حفره دهان و مخاط آن کمک کند.

این عسل می تواند در کاهش التهاب و درد زخم های دهانی، بهبود آفت و حتی کاهش برخی مشکلاتی مانند خشکی دهان نقش مؤثری داشته باشد.

در یک تحقیق علمی که در سال ۲۰۲۵ نتایج آن منتشر شد، پزشکان ۳۰ بیمار مبتلا به آفت کوچک دهانی را به دو گروه مجزا تقسیم و بررسی کردند.⁸

یک گروه برای درمان از عسل آویشن و گروه دیگر از داروی موضعی تریامسینولون استفاده کردند.

در گروهی که عسل آویشن مصرف کرده بودند، اندازه زخم ها در روزهای پنجم و هفتم با سرعت بیشتری نسبت به گروه دیگر کوچک شد.

همچنین، شدت درد این افراد نیز در روزهای سوم، پنجم و هفتم به شکل چشمگیری کمتر بود.

علاوه بر این، مطالعات انسانی دیگری هم روی رفع خشکی و حفظ سلامت مخاط دهان یعنی همان لایه نرم و پوست داخلی دهان انجام شده است.

در یک آزمایش بالینی دیگر که در سال ۲۰۲۶ منتشرشد، محققان به سراغ افرادی رفتند که به خاطر مصرف هم زمان چند دارو، دچار مشکل خشکی دهان شده بودند. ⁹

این افراد به مدت ۴ هفته و روزانه ۳ بار، دهان خود را با دهان شویه عسل آویشن شستشو دادند.

نتیجه نشان داد جریان ترشح بزاق در این افراد افزایش پیدا کرد.

در نتیجه، هم علائم آزاردهنده خشکی دهان کمتر شد و هم تاثیر منفی این مشکل بر کیفیت زندگی آن ها کاهش یافت.

خواص این عسل حتی برای بیماران خاص هم ثابت شده است.

در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن نیز، یک آزمایش معتبر نشان داده است که عسل آویشن میتواند کمک بزرگی باشد.¹⁰

این عسل به کاهش شدت التهاب و بهبود زخم های داخل دهان که بر اثر عوارض پرتودرمانی به وجود می آیند، کمک می کند.

خواص عسل آویشن برای معده

عسل آویشن با ترکیبات مفیدی که دارد، یک خوراکی خوشمزه و در عین حال سالم برای معده است. این عسل می تواند به بهبود مشکلات گوارشی مثل نفخ، سوءهاضمه، سنگینی و هضم نشدن درست غذا، التهاب معده، ورم و سوزش آن کمک زیادی کند.

تحقیقات آزمایشگاهی که بر خواص عسل انجام شده نشان می دهند که برخی از آن ها می توانند جلوی رشد باکتری مضری به نام هلیکوباکتر پیلوری که باکتری اصلی ایجادکننده زخم معده است را بگیرند و آن را مهار کنند.

برای اطمینان بیشتر، یک بررسی دقیق روی ۱۵۰ نفر که مبتلا به مشکلات گوارشی بودند انجام شد.¹¹

نتایج این پژوهش بسیار جالب بود: کسانی که حداقل یک روز در هفته عسل مصرف می کردند، نتیجه آزمایش هلیکوباکتر آن ها کمتر مثبت میشد یعنی بسیار کمتر به این باکتری آلوده بودند.

اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم، میزان آلودگی به این باکتری در افرادی که عسل مصرف می کردند تنها ۵۰.۶ درصد بود؛ در حالی که این عدد برای سایر افرادی که عسل نمی خوردند، ۷۰.۸ درصد گزارش شد.

حتی پس از اینکه پژوهشگران عوامل و شرایط دیگر را هم در نظر گرفتند، باز هم ثابت شد که مصرف عسل با احتمال بسیار کمتری از آلودگی معده همراه است.

خواص عسل آویشن برای زنان

عسل آویشن برای زنان می تواند به کم شدن درد و گرفتگی های دوران قاعدگی کمک کند.

همچنین سوزش و تورم ناشی از التهاب را در بدن کاهش داده و علائم سندرم پیش از قاعدگی را بهبود می بخشد.

منظور از این سندرم، همان تغییرات خلق، دل درد و ناراحتی هایی است که قبل از شروع پریود سراغ خانم ها می آید.

از قدیم در طب سنتی، عسل برای حفظ سلامت زنان و ایجاد تعادل در بدن طی این دوره استفاده میشده است.

برای بررسی دقیق تر این موضوع به نتایج مطالعه ای مرتبط پرداخته ایم.

یک تحقیق علمی روی ۵۶ زن انجام شد که به درد قاعدگی اولیه دچار بودند؛ فقط دردهای معمول روزهای اول پریود که دلیل یا بیماری خاص دیگری ندارند.¹²

در این بررسی، اثر مصرف عسل با قرص مفنامیک اسید که یک داروی مسکن رایج برای دردهای قاعدگی است مقایسه شد.

نتایج نشان داد که میزان کاهش درد در هر دو گروه تفاوت معنی داری نداشت؛ به زبان ساده یعنی هر دو روش به یک اندازه باعث کم شدن درد شدند.

این دستاورد های مطالعاتی به ما نشان می دهند که مصرف عسل می تواند برای بعضی از افراد در کاهش درد قاعدگی مفید باشد.

علاوه بر این، گاهی ادعاهایی مطرح می شود مبنی بر اینکه عسل آویشن می تواند هورمون ها را تنظیم کند، عفونت های زنانه را درمان کند یا قدرت باروری را افزایش دهد.

باید بدانید که برای این ادعاها هنوز آزمایش ها و شواهد کافی روی انسان انجام نشده و صرفا دستاورد های تجربی افراد است.

خواص عسل آویشن برای مردان

در بررسی خواص عسل آویشن برای مردان مواردی مثل افزایش تستوسترون، افزایش میل جنسی یا درمان ناباروری مردان در طب سنتی و بر اساس تجربیات فردی مصرف کنندگان عسل اعلام شده است.

با این حال، یک آزمایش علمی مشابه روی ۳۹ مرد دوچرخه سوار انجام شده است که نتایج خوبی دارد.¹³

افرادی که در گروه مصرف عسل این آزمایش بودند، به مدت ۸ هفته، هر بار دقیقا ۷۰ گرم عسل را حدود ۹۰ دقیقه قبل از شروع تمرین ورزشی خود می خوردند.

این آزمایش نشان داد که خوردن عسل در دوره هایی که تمرین های ورزشی شدید انجام می شود، بسیار مفید است.

چراکه مصرف عسل توانست بعضی از شاخص های استرس اکسیداتیو یعنی آسیب های سلولی ناشی از فشارهای شدید به بدن را در مایع منی این ورزشکاران کاهش دهد.

همچنین کمک کرد تا فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی که محافظان طبیعی بدن در برابر آسیب ها هستند بهتر حفظ شود.

این یافته ها به ما ثابت می کند که احتمالا عسل به عنوان یک ماده غذایی، می تواند از بدن در برابر فشارهای شدید محافظت کند.

مصرف عسل آویشن میتواند به سلامت جسمی و تقویت قوای جنسی مردان کمک کند.

خواص عسل آویشن در طب سنتی

کمک به آسم و تنگی نفس

در برخی منابع گفته می شود که مصرف منظم عسل آویشن می تواند برای بیماری آسم مفید باشد.

این منابع می گویند عسل آویشن به رقیق شدن ترشحات تنفسی (خلط ها) کمک میکند.

در نتیجه، احساس گرفتگی در مجاری تنفسی کمتر می شود.

همچنین، بعضی از افراد بر اساس تجربه شخصی گزارش داده اند که بعد از اضافه کردن عسل آویشن به رژیم غذایی شان، علائم مشکلات تنفسی در آن ها کاهش پیدا کرده است.

تقویت سیستم ایمنی بدن

در بعضی از مطالب طب سنتی و تجربی، از عسل آویشن به عنوان یک تقویت کننده سیستم ایمنی یاد می شود.

حتی ادعا شده است که این عسل می تواند فعالیت گلبول های سفید خون که با بیماری ها مقابله میکنند را بیشتر کند.

علاوه بر این، برخی منابع می گویند عسل آویشن روی غده تیموس که یکی از غده های مهم در سیستم دفاعی بدن است اثر می گذارد و از این طریق توانایی بدن را برای مقابله با بیماری ها بالا می برد.

بهبود سلامت پوست

در نوشته های سنتی و مصارف عمومی، کاربردهایی برای درمان مشکلات پوستی، جوش و ترمیم زخم هم برای عسل آویشن مطرح شده است و در بسیاری از ماسک های دست ساز خانگی هم کاربرد دارد.

از نظر علمی کاملا ثابت شده است که عسل خاصیت ضد میکروبی دارد.

همچنین شواهد خوبی هم وجود دارد که نشان می دهد بعضی از انواع عسل به ترمیم و بهبود زخم ها کمک می کنند.

افزایش انرژی بدن

برخی منابع میگویند عسل آویشن دارای ویتامین C طبیعی است.

آن ها مصرف این عسل را برای افزایش انرژی، کم کردن خستگی و تقویت عمومی بدن مناسب می دانند.

اما باید بدانید که مقدار ویتامین ها در عسل های مختلف میتواند بسیار متغیر باشد و معمولاً هم مقدار این ویتامین ها در عسل کم است.

به همین خاطر، نمی توان عسل آویشن را به عنوان منبع اصلی تأمین کننده ویتامین های روزانه در نظر گرفت.

اما در عوض، بخش بزرگی از ارزش غذایی عسل به خاطر قندهای طبیعی آن مثل فروکتوز و گلوکز است.

بدن این قندهای طبیعی را خیلی سریع جذب میکند، آنها هم مثل یک سوخت فوری عمل کرده و سریع به بدن انرژی می دهند.

بنابراین در زمان احساس خستگی، مصرف عسل آویشن میتواند خیلی زود خستگی را کاهش دهد و انرژی از دست رفته را در زمان کوتاهی به بدن برگرداند.

بهبود سلامت سیستم عصبی

در بعضی منابع، عسل آویشن به عنوان یک خوراکی آرام بخش معرفی شده است که به داشتن خواب بهتر و تقویت حافظه کمک میکند.

حتی ادعاهایی هم وجود دارد که می گوید این عسل از سلول های عصبی محافظت میکند و جلوی ابتلا به بیماری آلزایمر را می گیرد.

البته دلیل اوج گرفتن این ادعا در بین مردم یک پژوهش علمی بود.

پیش از این یک پژوهش ایرانی انجام شده بود که گاهی برای نشان دادن ارتباط بین مصرف عسل آویشن و پیشگیری از آلزایمر به آن استناد میشد.

اما مدتی بعد، مجله علمی منتشرکننده، آن پژوهش را پس گرفت و مردود اعلام کرد.¹⁴

عسل آویشن و فشار خون

آیا عسل روی فشار خون تاثیر دارد؟ پژوهش ها و آزمایش های علمی تا امروز نشان داده اند که اگر عسل را به اندازه و متعادل مصرف کنید، فشار خون شما تغییر مشخص و قابل پیش بینی نمی کند.

این موضوع هم درباره عسل آویشن و هم در مورد تمامی انواع دیگر عسل صدق میکند.

در بررسی های علمی مختلف، نتیجه ها یکسان نبوده است: گاهی فشار خون مقدار کمی کاهش یافته، گاهی مقدار کمی افزایش داشته و در برخی موارد هم هیچ تغییر مهم و قابل توجهی مشاهده نشده است.¹⁵

درباره عسل آویشن هم به طور خاص، هنوز تحقیقات و آزمایش های کافی روی انسان انجام نشده است تا مشخص شود چه تأثیر دقیق و ثابتی روی فشار خون بالا یا پایین دارد.

بنابراین، افرادی که مشکل فشار خون دارند می توانند عسل آویشن را در حد متعادل و متناسب با برنامه غذایی خود مصرف کنند.

اما نباید این انتظار را داشته باشند که خوردن این عسل، فشار خون آن ها را به شکل مشخصی بالا ببرد یا پایین بیاورد.

طبع عسل آویشن

در طب سنتی، عسل آویشن دارای طبع گرم و خشک شناخته می شود. به همین دلیل معمولاً آن را برای افرادی با مزاج سرد و تر، به خصوص کسانی که احساس سردی بدن، نفخ یا سنگینی دارند، مناسب تر می دانند.

افرادی که مزاج گرم و خشک دارند نیز بهتر است در مصرف این عسل زیاده روی نکنند. در منابع طب سنتی پیشنهاد شده این افراد عسل آویشن را در مقدار کمتر و گاهی همراه با مصلح هایی مانند آب ولرم یا کمی آبلیموی تازه مصرف کنند.

مقدار و نحوه مصرف عسل آویشن

برای استفاده عسل آویشن مقدار مصرف درمانی ثابتی تعیین نشده است.

اگر هدف مصرف روزانه و غذایی باشد، می توان آن را مثل همه عسل های طبیعی به تنهایی یا همراه غذا و نوشیدنی ها مصرف کرد.

اما قطعا بهتر است مقدار مصرف فرد متناسب با رژیم غذایی و میزان قندی باشد که در طول روز دریافت میکند؛ چون علاوه بر تمام ترکیبات مفید، همچنان بخش اصلی عسل از قندهای طبیعی تشکیل شده است.

نحوه مصرف عسل آویشن برای سرفه و گلودرد

یکی از ساده ترین روش ها این است که مقدار کمی عسل را در دهان گذاشت تا آرام آرام قورت داده شود.

این کار باعث می شود عسل زمان بیشتری روی سطح گلو بماند و آن را نرم کند. می توان این عسل را به تنهایی یا حل شده در کمی آب ولرم هم مصرف کرد.

در مطالعات انسانی مربوط به سرفه، مقدار مصرف عسل در پژوهش های مختلف یکسان نبوده است.

برای مثال در یکی از مطالعات مرتبط با کودکان، از ۱۰ گرم عسل در یک نوبت استفاده شد و در چند مطالعه دیگر عسل پیش از خواب به آزمایش شوندگان داده شد.

بنابراین برای تسکین سرفه اصلا لازم نیست مقدار زیادی عسل خورده شود.

استفاده از مقدار کمی عسل آویشن، مخصوصا نزدیک به زمان خواب، روش بسیار راحت و خوبی است.

خوردن عسل آویشن با آب یا چای

عسل آویشن را می توان در آب، شیر یا چای حل کرد.

اما اگر هدف، حفظ کردن خاصیت های طبیعی و مفید عسل تا حد امکان باشد، بهتر است نوشیدنی داغ یا در حال جوش نباشد.

حرارت زیاد و طولانی می تواند فعالیت بعضی آنزیم های طبیعی عسل مثل دیاستاز را کاهش دهد و مقدار HMF را افزایش دهد؛ HMF همان ماده ای است که بر اثر گرما در عسل تولید شده و کیفیت آن را پایین می آورد.

بنابراین بهتر است ابتدا چای یا شیر کمی از داغی بیفتد و بعد از اینکه مایع ولرم شد عسل را به آن اضافه کنید.

ترکیب کردن عسل آویشن با آب ولرم و کمی آبلیموی تازه هم یک روش ساده و پرطرفدار است. این ترکیب به خصوص در زمان سرماخوردگی برای نرم شدن گلو و نوشیدن مایعات بیشتر، بسیار عالی است.

مصرف ناشتا عسل آویشن

پیشنهاد میشود برای این کار یک قاشق غذاخوری عسل را صبح ها نیم ساعت قبل از صبحانه میل نمایید.

برای بعضی افراد، مخصوصا کسانی که مشکلات گوارشی دارند، مصرف عسل به صورت ناشتا در اول صبح میتواند حس خیلی بهتری ایجاد کند.

حتی در بازخوردهایی که از مصرف کنندگان به دست آمده، گفته شده که این کار به بهبود سوزش معده و کمتر شدن بوی بد دهان هم کمک کرده است. در نهایت، زمان مصرف عسل بیشتر به هدف و عادت های غذایی بستگی دارد.

اگر عسل برای استفاده های معمولی و روزمره مصرف می شود، می توان آن را در وعده صبحانه یا به عنوان میان وعده استفاده کرد و اجباری به مصرف ناشتا نیست.

مقدار مصرف روزانه عسل آویشن

برای عسل آویشن عددی به عنوان دوز درمانی روزانه تعیین نشده است.

به همین دلیل برای بزرگسالان مصرف حدود ۳ قاشق غذاخوری در طول روز به عنوان مقدار متعادل در نظر گرفته می شود.

بنابراین بهتر است عسل آویشن را به عنوان بخشی از رژیم غذایی در نظر گرفت و در مصرف آن زیاده روی نکرد.

افرادی که دیابت، دیابت بارداری یا محدودیت دریافت قند دارند باید مقدار عسل را نیز جزو قند و کربوهیدرات روزانه خود حساب کنند.

نحوه نگهداری عسل آویشن

برای حفظ کیفیت عسل آویشن، آن را در ظرفی تمیز و دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و گرمای زیاد نگهداری کنید. کابینت های خنک آشپزخانه معمولاً انتخاب مناسبی هستند، اما بهتر است عسل نزدیک اجاق گاز یا وسایل گرمایشی قرار نگیرد.

گرمای طولانی مدت می تواند باعث افزایش HMF در عسل و کاهش تدریجی برخی ترکیبات حساس آن شود؛ بنابراین نگهداری در محیطی با دمای ثابت و متعادل به حفظ عطر، طعم و کیفیت عسل کمک می کند.

آیا عسل آویشن را باید در یخچال نگهداری کرد؟

قرار دادن عسل آویشن در یخچال ضروری نیست. دمای پایین باعث غلیظ تر شدن عسل و تغییر سریع تر بافت آن می شود. اگر عسل در اثر سرما رس بست یا شکرک زد، این اتفاق طبیعی است و نشانه خراب شدن آن نیست.

ماندگاری عسل آویشن بعد از باز شدن

باز شدن درب ظرف به تنهایی باعث خراب شدن عسل نمی شود؛ اما باید همیشه درب آن را محکم ببندید و از ورود آب یا رطوبت به داخل ظرف جلوگیری کنید.

عسل می تواند مدت طولانی سالم بماند، ولی برای حفظ بهتر عطر، طعم و ترکیبات طبیعی آن، نگهداری در محیط خنک و دور از گرما توصیه می شود.

رنگ عسل آویشن

عسل آویشن معمولاً رنگی کهربایی دارد و در بسیاری از نمونه های مرغوب آن می توان ته رنگ قرمز عقیقی را مشاهده کرد.

البته شدت رنگ این عسل همیشه یکسان نیست و عواملی مانند منطقه برداشت، شرایط آب وهوایی و ترکیب شهدهای موجود در منطقه می توانند روی رنگ نهایی آن تأثیر بگذارند.

عطر و طعم عسل آویشن

یکی از ویژگی هایی که عسل آویشن را از بسیاری از عسل های دیگر متمایز می کند، عطر قوی و رایحه گیاهی آن است.

این عسل معمولاً طعمی گرم، شیرین و ماندگار دارد و پس از مصرف، مزه آن برای مدتی در دهان باقی می ماند.

در نمونه هایی که غالبیت شهد آویشن بیشتری دارند، ممکن است در کنار شیرینی عسل، رگه ای بسیار ملایم از تندی یا تلخی طبیعی گیاه آویشن نیز احساس شود.

شکرک زدن عسل آویشن

سرعت شکرک زدن عسل آویشن معمولاً متوسط است؛ یعنی ممکن است مدتی حالت مایع خود را حفظ کند، اما مانند هر عسل خام و طبیعی، با گذشت زمان احتمال تشکیل بلور در آن وجود دارد.

زمان دقیق رس بستن این عسل ثابت نیست و به عواملی مانند میزان رطوبت، ترکیب قندها، دمای نگهداری و وجود ذرات طبیعی مثل گرده گل بستگی دارد.

به همین دلیل نمی توان برای همه نمونه های عسل آویشن زمان مشخصی مانند چند ماه یا یک سال تعیین کرد.

مضرات عسل آویشن و موارد احتیاط

عسل آویشن برای بیشتر افراد بزرگسال و سالم، در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل، کاملاً بی خطر و مفید است.

اما مانند هر ماده غذایی شیرین و طبیعی دیگری، مصرف آن برای گروه های خاصی نیاز به احتیاط دارد.

۱. ممنوعیت برای کودکان زیر یک سال

مصرف عسل آویشن برای نوزادان زیر ۱۲ ماه اکیداً ممنوع است. حتی مالیدن مقدار کمی از آن روی پستانک نوزاد نیز خطرناک است.

دستگاه گوارش نوزادان هنوز تکامل نیافته و نمیتواند با هاگ های باکتری کلستریدیوم بوتولینوم که ممکن است به طور طبیعی در عسل وجود داشته باشد مقابله کند.

این موضوع میتواند منجر به بیماری نادر اما بسیار خطرناک بوتولیسم نوزادان شود. پس از یک سالگی، این خطر کاملاً برطرف می شود.

۲. افراد مبتلا به دیابت

با وجود اینکه عسل یک محصول کاملاً طبیعی است، اما سرشار از قندهای ساده (فروکتوز و گلوکز) است و قند خون را بالا می برد.

افراد دیابتی نباید تصور کنند که مصرف عسل آزاد و بدون محدودیت است.

با این حال، نیازی به حذف کامل عسل نیست، بلکه باید هوشمندانه مصرف شود:

• مصرف عسل حتماً زیر نظر پزشک و در چارچوب برنامه غذایی روزانه باشد.
• هر قاشق مرباخوری عسل (حدود ۵ تا ۷ گرم کربوهیدرات) باید در شمارش کربوهیدرات روزانه لحاظ شود.
• برای جلوگیری از افزایش ناگهانی قند خون، بهتر است عسل همراه با وعده های دارای فیبر یا پروتئین مصرف شود.

۳. زنان مبتلا به دیابت بارداری

مصرف عسل در یک بارداری سالم هیچ مانعی ندارد و جایگزین عالی و مغذی تری برای شکر سفید است.

اما مادرانی که به دیابت بارداری مبتلا هستند، باید قند خون خود را به شدت کنترل کنند تا به رشد جنین آسیبی نرسد.

در این شرایط، عسل آویشن نیز مانند هر شیرینی دیگری باید کاملاً محدود و طبق دستور پزشک مصرف شود.

۴. افراد دارای حساسیت و آلرژی

اگرچه حساسیت به خود عسل شایع نیست، اما وجود ذرات ریز گرده گل یا پروتئین های ترشح شده از زنبور در عسل می تواند در برخی افراد واکنش های آلرژیک ایجاد کند.

• علائم حساسیت: خارش دهان و گلو، کهیر، تورم لب و صورت و در موارد شدیدتر مشکلات تنفسی.
• توصیه: اگر به نیش زنبور، گرده گل یا سایر فرآورده های کندو (مثل ژل رویال) حساسیت دارید، ابتدا مقدار بسیار کمی عسل تست کنید و در صورت بروز علائم، مصرف را قطع نمایید.

۵. بیماران با سیستم ایمنی به شدت ضعیف

افرادی که در حال گذراندن دوره های شیمی درمانی هستند، پیوند عضو انجام داده اند یا به هر دلیلی سیستم ایمنی بسیار ضعیفی دارند، باید پیش از مصرف عسل خام و حرارت ندیده با پزشک خود مشورت کنند.

هاگ های طبیعی موجود در عسل که برای افراد سالم کاملاً بی خطرند، ممکن است برای این بیماران حساسیت زا یا مشکل ساز شوند.

۶. خطر اضافه وزن در صورت زیاده روی

عسل هرچقدر هم که طبیعی و باکیفیت باشد، همچنان یک ماده پرکالری محسوب می شود.

زیاده روی در مصرف آن می تواند به اضافه وزن و افزایش بار قندی بدن منجر شود.

7. زنان باردار

مصرف عسل برای یک زن باردار در حد غذایی معمولا مجاز است.

شاید شنیده باشید که عسل به خاطر بیماری بوتولیسم خطرناک است.

اما این خطر فقط برای نوزادان زیر یک سال وجود دارد که نباید مستقیما عسل بخورند.

این موضوع اصلاً به این معنی نیست که مادر باردار نمی تواند عسل بخورد چون سیستم گوارش بزرگسالان به راحتی با این باکتری ها مقابله می کند.

منابع

1. 1.↑Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections: a systematic review and meta-analysis
2. 2.↑Honey for acute cough in children
3. 3.↑The antimicrobial mechanism of Greek thyme honeys against methicillin-resistant Staphylococcus aureus clinical isolates: a case study of comparison with Manuka honey
4. 4.↑Exploring the antibacterial and anti-biofilm activity of two Iranian medical-grade kinds of honey on multidrug-resistant Pseudomonas aeruginosa, by Alshaybaw…
5. 5.↑Protective Effect of Thyme Honey against Valproic Acid Hepatotoxicity in Wistar Rats
6. 6.↑Enhancement of the Antioxidant Capacity of Thyme and Chestnut Honey by Addition of Bee Products
7. 7.↑The Total Phenolic Content and Antioxidant Activity of Nine Monofloral Honey Types
8. 8.↑Efficacy of thyme honey in the management of oral aphthous ulcers: A randomized controlled clinical trial
9. 9.↑The efficacy of thyme honey mouth rinse on polypharmacy-induced xerostomia: A randomized controlled clinical trial with a biochemical assessment☆
10. 10.↑The effect of the use of thyme honey in minimizing radiation - induced oral mucositis in head and neck cancer patients: A randomized controlled trial
11. 11.↑Honey and green/black tea consumption may reduce the risk of Helicobacter pylori infection
12. 12.↑Comparison of the effect of honey and mefenamic acid on the severity of pain in women with primary dysmenorrhea, by Amiri Farahani et al., Archives of Gyneco…
13. 13.↑The effects of honey supplementation on seminal plasma cytokines, oxidative stress biomarkers, and antioxidants during 8 weeks of intensive cycling training
14. 14.↑Retraction notice to “Iranian thyme honey plays behavioral, cellular and molecular important roles as an amazing preventive and therapeutic agent in the brain of Alzheimer's rat model” Neurosci. Lett. 783 (2022) 136702
15. 15.↑Effect of honey on cardiometabolic risk factors: a systematic review and meta-analysis

اینها را هم بخوانید

ارزش غذایی عسل؛ 21 ترکیب اصلی عسلرنگ عسل طبیعی؛ معرفی رنگ 25 نوع عسل معروفعسل ارگانیک چیست؟ 4 خواص عسل ارگانیکتاریخ انقضا عسل: آیا عسل تاریخ انقضا دارد؟چرا عسل فاسد نمیشود؟ آیا خراب میشود؟عسل خام چیست؟ خواص عسل خام و مضرات آنعسل سیاه چیست؟10 خواص عسل سیاه